Leven met een verslaafde… 5 waardevolle lessen die mijn leven veranderde

Jarenlang had ik gestreden tegen de drugs, in de hoop dat mijn toenmalige partner een clean leven zou gaan leiden. Na jaren vechten was ik volkomen moegestreden en moest ik tot het inzicht komen dat het een zinloos gevecht is geweest. Van de alcohol of drugs kunnen we het niet winnen.

Tijdens deze strijd was ik mezelf volkomen kwijtgeraakt. Op een ochtend, na zijn zoveelste terugval in gebruik, werd ik wakker en voelde me volkomen uitgeput, terwijl mijn dag nog moest beginnen. Ineens kreeg ik een aha-moment en zag eindelijk in, dat het de hoogste tijd was geworden om mezelf weer op de rit te krijgen… in plaats van hém.

De meest waardevolle lessen die mijn leven tijdens dit proces ten goede veranderd hebben, wil ik in deze blog delen.

Levensles nummer 1 is er niet zomaar één. Het is  meteen een heel belangrijke: als naaste van een verslaafde moeten we onszelf op nummer één zetten!

De meeste naasten van een verslaafde – mezelf inbegrepen – hebben heel lang de gedachten gehad dat de verslaafde het verdient om gelukkig te worden… en dat wij hiervoor zouden gaan zorgen. Dit blijkt in de praktijk wel een erg zware missie. Het leven van een actieve verslaafde gaat over een heel grillig pad en is eigenlijk altijd een ‘dead end road’. Uit eigen ervaring en uit de vele verhalen die ik van naasten van een verslaafde heb mogen horen, draait op een gegeven moment het hele leven om de verslaafde. Met als enige hoop dat we hiermee ons kind, vader, moeder of partner kunnen redden uit de verschrikkelijke macht van de verslaving.  Als naaste van een verslaafde gaan we hier – net als de verslaafde zelf –  kapot aan.

Vele naasten van een verslaafde met mij hebben zich volledig weggecijferd. Met een tekort aan eigenwaarde en een tekort aan zelfvertrouwen hebben we de verslaafde constant over onze grenzen  heen laten gaan en dit kost heel veel energie.

Daarom is het als naaste van een verslaafde van groot belang om onze kostbare energie goed te beheren. Door onszelf op de eerste plaats te zetten en elke dag iets te doen waarmee we onze energie op een positieve manier kunnen voeden, zoals een wandeling maken of even tijd voor onszelf nemen. Maar ook door te werken aan onze eigen persoonlijke groei, waardoor we weer in staat zijn om gezond te gaan denken en handelen. Hiermee veranderen we niet alleen onszelf, maar het werkt ook op een positieve manier door naar heel onze omgeving, inclusief de verslaafde.

Levensles 2

Als naaste van een verslaafde ben ik vele bijeenkomsten van een zelfhulpgroep bij gaan wonen. Met in het begin de hoop handvatten te krijgen om de verslaafde te kunnen veranderen en van zijn verslaving af te krijgen. Wat ik tijdens deze bijeenkomsten leerde, veranderde mijn leven volledig… We kunnen de verslaafde niet veranderen, we kunnen maar één ding doen en dat is onszelf veranderen, door anders met de verslaving om te gaan. En dat is vooral hard werken aan onszelf.

Net als ik hebben de meeste naasten van een verslaafde alles uit de kast gehaald om hun geliefde naaste maar te doen veranderen. Het geven van geld, eten, spullen en het betalen van rekeningen werkte niet; het dreigen, manipuleren, schreeuwen, huilen, controleren of weggooien van het middel evenmin.

Het werkelijke verhaal is dat de verslaafde alleen verandert als hij of zij echt zelf wil veranderen.

Levensles 3

Wat ook energievreters voor naasten van een verslaafde zijn, is het piekeren en zorgen maken over de toekomst. Een gedachtestroom van doemscenario’s heeft daarin meesters van ons gemaakt, waardoor het een negatieve invloed op ons lichamelijk en psychisch welzijn heeft.

Naast het piekeren en zorgen maken over de toekomst verspillen ook veel naasten van een verslaafde kostbare tijd en energie aan het piekeren over (pijnlijke) ervaringen die zich in het verleden hebben afgespeeld.  Hoe graag we het soms ook zouden willen… het verleden kunnen we niet meer terugdraaien om te veranderen.

Wat ik geleerd heb, is dat tussen het verleden en de toekomst maar één dag zit die echt telt, en dat is vandaag. En alleen voor vandaag kunnen we ons best doen om er iets moois van te maken. We kunnen de toekomst voor onszelf veranderen, door vandaag goede beslissingen en acties te nemen. Zo ging ik me meer richten op wat ik wél wil in plaats van wat ik niet wil.

Ook kwam ik erachter dat ik niet te streng voor mezelf moest zijn, het is een leerproces … stap voor stap.

Levensles 4

Is mijn grootste valkuil geweest. Ik nam teveel de verantwoordelijkheid van de verslaafde op me, omdat ik niet wilde dat hij nog dieper zou zakken. Hierdoor bleef ik in een vicieuze cirkel hangen van elke keer zijn puin opruimen en geld of eten geven. Op zich is het helemaal niet erg om tijdelijk iemands verantwoordelijkheid over te nemen, maar ik kwam erachter dat het jaar in jaar uit overnemen van zijn verantwoordelijkheid, zowel mezelf… als hem verzwakte.

Daarnaast hield ik zijn verslaving juist in stand door hem – met mijn hulp –  te behoeden voor de gevolgen van zijn verkeerde keuzes. Alles werd tenslotte toch wel opgelost en hij kon nog gebruiken ook!

Als naaste van een verslaafde kunnen we niet al onze problemen aan de verslaafde toeschrijven; we hebben daar zelf ook ons aandeel in. Het is belangrijk om onze eigen verantwoordelijkheid te dragen over de keuzes die we maken. Waarbij we kunnen kiezen tussen ons te laten meeslepen in de ellende van de verslaafde of ons te richten op ons eigen welzijn en persoonlijke groei.

Levensles 5

Om meer rust en ruimte voor mezelf te creëren was het belangrijk om afstand te nemen van de verslaafde. Dit vond ik heel moeilijk aangezien ik jarenlang intensief hulp en zorg aan hem had geboden. Daarnaast moest ik iemand loslaten, die zijn leven niet op de rit had.

Welk inzicht mij nog een hele tijd heeft geholpen is om afstand te nemen van zijn verslaving en problemen, maar geen afstand te nemen van hem als persoon. Ik bleef hem steunen, maar dan op afstand.

Dit hele veranderingsproces als naaste van een dierbare verslaafde is zeker niet makkelijk. Daarom is het heel belangrijk om erover te kunnen praten. Ik weet uit eigen ervaring dat er maar weinigen zijn met wie we echt alles kunnen delen en daarbij te kunnen rekenen op steun en begrip. Weet we hoeven er niet alleen voor te staan.

Hartegroet,